Makaleler



Derneğimizin faaliyetleri hakkında yeterli bilgiye sahip misiniz?
Derneğimizi aradığınız zaman ilgili birimlere kolaylıkla ulaşabiliyor ve isteğiniz konularda yeterli bilgi ve desteği alabiliyor musunuz?
Derneğimizin aşağıdaki hizmetlerinden hangilerinden yararlanıyorsunuz?
Derneğimizden aldığınız hizmetlerden memnun musunuz?

ELEKTRIK MOTORLARINDA MEYDANA GELEBILECEK MEKANIK ARIZALAR

ARIZA                              SEBEPLERİ                               GİDERME YOLLARI

Motor akuple durumda çok titreşiyor.Kavrama çözüldüğünde titreşim kalkıyor.
 
Hata, aktarma organları veya tahrik edilen makinada olabilir.
 
Güç aktarma elemanlarını kontrol edin ve düzeltin.
Kayışlı sistemlerde kayış çok gergin.
 
Kayışı gevşetin. Kayış ek yerini kontrol edin. Kayış germe makarası kullanın.
Motor ve makine akuplajında merkezleme hatası var.
 
Makine ve motor mili eksenlerini aynı eksene getirin.
Dişli çarkla hareket aktarmada hata var.
 
Tahrik sistemini düzeltin. Karşılıklı çalışan dişlilerin doğru ölçüde birbirine geçmiş olmasını sağlayın.
Tahrik sistemi veya tahrik edilecek makinanın balansı iyi değil.
 
Bu elemanların balansını kontrol edin
Motor, makinadan ayrı, yalnız başına çalışırken titreşiyor.
 
Rulmanlar bozuk.
 
Rulmanları kontrol edin gerekiyor ise yenileyin.
Tesbit civataları gevşek.
 
Civataları gevşemeyecek şekilde sıkıştırın
Sarım kısa devresi var.
 
Elektriki arızalar bölümüne bakın
Tahrik elemanlarının (kaplin veya kasnaklar) balansı iyi değil.
 
Motor rotorunu, kendisine akuple edilmiş olan kaplin veya kasnak ile yeniden balans edin.
Motora yol verilince veya yatak yağlandıktan hemen sonra yatakta aşırı ısınma oluyor.
 
Yatağa gerektiğinden çok fazla yağ basılmış.
 
Rulmandaki fazla yağı alın sonraki yağ ilavelerinde aşırı yağlamamaya dikkat edin.
Uzun zaman çalıştıktan sonra yatak aşırı ısınıyor.
 
Rulmana yağ konmamış.
 
Rulmanı yağlayın
Rulman kapaklarının sızdırmazlığı (conta ve keçesi vs.) bozulmuş
 
Rulman kapağını düzenleyin keçeleri yenileyin, bozulmuş sızdırmazlık elemanlarını ve gerekiyor ise rulmanı yenileyin.
Gres ile yağlanan rulmanlarda düdük sesi var.
 
Rulman kuru çalışıyor.
 
Yağlamaya dikkat edin.
Hatalı rulman
 
Rulmanı değiştirin.
Rulman çok çabuk aşınıyor.
 
Rulman aşırı yükleniyor.
 
Kayış germe kuvveti, dişli yüzey basıncı ve kavramadan kaynaklanan yükler ile sistemin tümünü kontrol edin. Varsa aşırı aksiyal kuvvetleri bertaraf edin.
Motor yük altında aşırı ısınıyor.
 
Rotor statora sürtüyor.
 
Rulman ve yuvalarını kontrol edip gerekli düzeltmeleri yapın gerekiyor ise rulmanı yenileyin.
Çalışan motorun rulman dış çemberinin bir tarafı çukurlaşıyor.
 
Dışarıdan motor yatağına vibrasyonlar intikal ediyor.
 
Motoru dışarıdan gelen vibrasyonlara karşı izole edin.
Rulman üzerinden elektrik akımı geçiyor.
 
Kaçağı giderin.

Kafes Rotorlu Asenkron Motorlarda Meydana Gelebilecek Elektrik Arızaları

ARIZA                           SEBEPLERİ                              GİDERME YOLLARI

Motor gerilim altında dönmüyor, motordan herhangi bir ses gelmiyor.
 
En az iki faz kesiktir.
 
Sigortaları, kabloları ilgili vida ve klemensleri kontrol edin.
(Bozuk buşonların değişimi sırasında motoru devre dışı bırakın.)
Termik veya termistörlü faz koruma rölesi motoru devreden çıkarmıştır.
 
Termik, termistör ve röleyi kontrol edin.
Motor gerilim altında dönmüyor ve aşırı manyetik ses var.
 
Fazın biri kesik (bu durumda motora el ile ilk hareket verildiğinde her iki yöne dönebilir.)
 
Kesik olan fazı kontrol edin, gerekiyor ise sigortayı yenileyin.
Motor yük altında kalkış yapmıyor, uğultu yapıyor.
 
Karşı moment çok büyük.
 
Tahrik sistemini kontrol edip yeniden düzenleyin, motoru boşta deneyin.
Şebeke gerilimi düşük.
 
Gerilimi ölçün.
Motor boşta çalışıyor fakat yükte devir düşüyor.
 
Fazın biri motor yol aldıktan sonra kesilmiştir.
 
Şebeke ve hatları kontrol edin.
Rotor kısa devre çubukları kopuk (bu takdirde stator devresindeki ampermetre peryodik olarak salınım yapar.
 
Rotoru kontrol edin, gerekiyor ise yenileyin.
Motor boşta ısınıyor.
 
Motor bağlantısı yanlış (Yıldız bağlantı yerine üçgen bağlantı yapılmış olabilir.i)
 
Motor bağlantısını düzeltin.
Motor yük altında aşırı akım çekiyor ve aşırı ısınıyor.
 
Motor aşırı yüklenmiş.
 
Çektiği akımı kontrol edin.
Şebeke gerilimi yüksek veya düşük.
 
Akım ve gerilimi kontrol edin.
Motor iki faz’a kalmış.
 
Kesik fazı araştırın.
Rotor statora sürtüyor.
 
Hava aralığını kontrol edin.
Soğutma yeterli değil hava kanalları tıkanmış.
 
Havalandırma kanallarını temizleyin.
Rotor ısınıyor, devir düşüyor motor uğulduyor.
 
Rotor kısa devre çubuklarında döküm hatası var.
 
Rotoru değiştirin.
Motor çalıştıktan bir müddet sonra duruyor.
 
Motor aşırı yüklü.
 
Yükü normale getirin.
Termik doğru  ayarlanamamıştır
 
Termik ayarını düzeltin.
Statorda mevzii ısınmalar var.
 
Statorda sarım kısa devresi olabilir.Bazı bobinler kavrulmuş görünümdedir.
 
Stator sargılarını yenileyin.
Motorda anormal gürültü var.
 
Mekanik veya elektrikî bir hata olabilir.
 
Elektriki arızalarda, çalışan motorun akımı kesildiğinde gürültü de kesilir, mekaniki arızalarda ise, motorun dönme hızına bağlı olarak ses değişir.Elektriki arızalarda yetkili servisimize müracaat edin. Mekaniki arızalarda gerekli kontrolleri yapın, gerekiyor ise yatakları değiştirin.
Kutup sayısı değiştirilebilir motorlarda yanlış devir sayısı.
 
Bağlantı yanlış.
 
Bağlantıyı kontrol edin ve düzeltin.
Kutup sayısı değiştirilebilir motor yalnız bir hızda dönüyor.
 
Sebepler normal motorlarda olduğu gibidir.
 
Yukarıdaki tavsiyeler çerçevesinde motorun dönmediği devir için bağlantılarını kontrol edin.
Faz akımları farklı.
 
Faz gerilimleri farklı.
 
Gerilimi kontrol edin.
Stator sargısı şaseye temas ediyor.
 
Hat ve sargıları kontrol edin.
Stator sargılarında kısa devre var.
Hat veya sargılarda kopukluk var.

 Bilezikli Asenkron Motorlarda Meydana Gelebilecek Elektrik Arızaları

ARIZA                                      SEBEPLERİ                                           GİDERME YOLLARI

Fırçalardan kıvılcım çıkıyor. ve fırçalar çabuk aşınıyor.
 
Fırçaların konumu kötü, fırçalar bileziğe tüm yüzeyden temas etmiyor. Fırça basma basıncı küçüktür.
 
Fırçaların konumu ve temas durumu iyileştirilmeli.Normal basma kuvveti 1.8-2 N/ cm2
Bilezik ovalleşmiştir, bilezikler ark sonucu kirlenmiş veya çizilmiştir.
 
Bilezik düzeltilmeli, fırça ve bilezikler temizlenmeli ve bilezikler polisaj edilmeli.
Fırça seçimi yanlıştır.
 
Rekofa M70 veya Sırma A12 S kalite fırça tavsiye edilir.
Stator devresindeki ampermetre periyodik olarak salınım yapıyor. (Takriben saniyede 6 defaya kadar.)
 
Rotor devresinde kötü temas, veya fırçaların kötü basması, yahut yol verici devresinde kötü temas vardır.
 
Rotor devresi, fırça durumu ve yol verici devresi kontrol edilmelidir.
Stator devresindeki ampermetre periyodik olarak salınım yapıyor. (Takriben saniyede 6 defaya kadar.)
 
Sulu yol vericinin konsantrasyonu eşit değildir.
 
Sulu yol vericilerde her faza ait bölmedeki yol verme sıvısının konsantrasyonu eşitlenmeli.
Motor çalışmıyor ve gürültü yok.
 
En az iki faz kesiktir.
 
Sigortalar, iletkenler ve klemensler kontrol edilmeli.
Gerilim kesiktir.
 
Şebeke iletkenleri ve sigortalar kontrol edilmeli. Sigortaların yenilenmesi esnasında stator akımı kesik olmalıdır.
Motor gerilim altında dönmüyor ve aşırı manyetik ses var.
 
Stator veya rotor fazlarında kesiklik var.
 
Kesik faz iletkeni ve ilgili sigorta kontrol edilmeli. Sigorta yenilenmelidir.
Motor yük altında dönmüyor, manyetik gürültü normal düzeydedir.
 
Karşı moment çok büyüktür.
 
Tahrik sistemi gözden geçirilmeli, yük kontrol edilmeli, gerekiyor ise azaltılmalı.
Motor, kavraması çözülüp boşta denenmeli.
Şebeke gerilimi düşüktür.
 
Şebeke gerilimi ölçülmeli, gerekiyorsa iletken kesiti büyütülmeli.
Rotor devresinde kesiklik vardır. (Rotor veya yol verme devresinde)
 
Rotor ve yol verme devresi kontrol edilmeli.
Motor boşta yol aldıktan sonra yükte çalışmıyor.
 
Yol alma esnasında fazın biri kesilmiştir.
 
Fazları kontrol edin.
Rotor devresinde kesiklik olmuştur. Rotor akım devresi, fırçalar ve yol verme sistemi bağlantı ve temas yerlerinde kopukluk vardır.
 
Rotor devresindeki fırçalar, klemensler, kısa devreyi sağlayan şalter kontakları ve yol verici kontrol edilmeli.
 
 
 
Motor boşta ısınıyor.
 
Motor bağlantısı yanlış. ( Y yerine D gibi )
 
Motor bağlantısını düzeltin.
Şebeke gerilimi yüksek.
 
Şebeke gerilimi ve boştaki akımı ölçün.
Soğutma yeterli değil, hava kanalları tıkanmış.
 
Havalandırma kanallarını temizleyin.
Statorda mevzii ısınmalar var
 
Statorda sarım kısa devresi olabilir. Bazı bobinler kavrulmuş görünümdedir.
 
Stator sargılarını yenileyin.
Motor da anormal gürültü var.
 
Mekanik veya elektrikî bir hata olabilir.
 
Elektriki arızalarda, çalışan motorun akımı kesildiğinde gürültü de kesilir, mekaniki arızalarda ise, motorun dönme hızına bağlı olarak ses değişir. Elektriki arızalarda yetkili servisimize müracaat edin. Mekaniki arızalarda gerekli kontrolleri yapın, gerekiyor ise yatakları değiştirin.
Motor yük altında aşırı akım çekiyor ve aşırı ısınıyor.
 
Motor aşırı yüklenmiş. Şebeke gerilimi yüksek veya düşük.
 
Çektiği akımı kontrol edin. akım ve gerilimi kontrol edin.
Motor iki Faz’a kalmış.
 
Kesik fazı araştırın.
Rotor statora sürtüyor.
 
Hava aralığını kontrol edin.
Rotorda mevzii ısınmalar var.
 
Rotorda sarım kısa devresi vardır veya rotor sarımlarında kopukluk vardır.
 
Motor yetkili biri tarafından demonte edilerek gözden geçirilmeli gerekiyor ise, stator ve/veya rotor yapımcı fabrikaya gönderilmelidir.
Motorda küçük yüklemelerde dahi devir düşmesi fazla oluyor.
 
Motor gücü küçük kalıyor.
 
Karşı moment küçültülmeli.
Gerilim düşümü çok fazladır.
 
Şebeke gerilimi ve iletken kesitleri kontrol edilmeli.
Yol verme direncinin bir bölümü devrede kalmıştır.
 
Yol verici ve kontak elemanları kontrol edilmeli, dirençleri ölçülmeli.
Faz akımları farklı.
 
Faz gerilimleri farklı. Hat veya sargılarda kopukluk var.
 
Gerilimi kontrol edin.Hat ve sargıları kontrol edin.
Sargılar şaseye temas ediyor.
 
Sargıları kontrol edin.
Faz gerilimleri farklı. Hat veya sargılarda kopukluk var.
 
Gerilimi kontrol edin.Hat ve sargıları kontrol edin.


Yazan : Engin Murat BAHAR - Sayı : Ağustos - 2008 - Yayın Tarihi : 22.12.2010
Yazarın Diğer Yazıları :