Makaleler



Derneğimizin faaliyetleri hakkında yeterli bilgiye sahip misiniz?
Derneğimizi aradığınız zaman ilgili birimlere kolaylıkla ulaşabiliyor ve isteğiniz konularda yeterli bilgi ve desteği alabiliyor musunuz?
Derneğimizin aşağıdaki hizmetlerinden hangilerinden yararlanıyorsunuz?
Derneğimizden aldığınız hizmetlerden memnun musunuz?

ORS TANITIMI VE RULMAN ÜRETİM TEKNOLOJİSİ

ORS TANITIM
 
1980 ‘ lerin ilk yarısında kurulan ORS “ Steyr Waelzlager Avusturya ” lisansı ile proje çalışmaları, fabrika inşası, tezgah ve ekipman seçimi yapılmasına başladı.1986 Yılı sonunda yıllık 4 milyon rulman kapasitesi ile üretime başladı.1991’e kadar lisans anlaşması ile üretime devam eden ORS, bunu müteakip olarak her türlü teknik geliştirmeyi, kendi mühendislik faaliyetleri ile gerçekleştirmektedir.
 
Ortadogu Rulman Sanayi (ORS) Ankara Polatlı’da 300.000 m2 arazisinde tamamı kullanılan
82.000 m2 kapalı alanda 60 milyon rulman kapasitesi gerçekleştirmiştir. Planlanan yatırımlarla birlikte bu miktarı daha da yukarı çekmektir.
Ülkemizde sanayimizin rulman ihtiyacının önemli kısmını karşılayan ORS,  üretiminin % 65-70 kadarını ihrac etmektedir.
Bir yandan enerjiden tasarruf, diğer yandan hatasız elektrik enerjisi temini ve dolayısıyla hassas tezgah parkını en verimli şartlarda kullanabilmek için ORS, otoprodüktör statüsünde ihtiyacı olan elektriği kendi üretmektedir. İki adet 3.75 MW ve bir adet 6 MW üniteden oluşan bu kojenerasyon tesisine sahiptir
Fabrika çevre korumacılığını, bir endüstri kuruluşu sorumluluğunun ayrılmaz bir parçası olarak kabul etmektedir. Üretimle oluşan her türlü atık, ultrafiltrasyon modülleri ve biyolojik proseslerden oluşan arıtma tesisinde arıtılmakta ve geri kazanılan su, çevrenin bakımında kullanılmaktadır. Baca çıkışları da filtre edilmektedir.
 
RULMAN ÜRETİM TEKNOLOJİSİ
 
Rulmanlarının üretiminde hammadde olarak mikro yapısı ve temizlik toleransları daraltılmış 100Cr6 çeliği kullanılır. Mamul rulmanın boyutlarına bağlı olarak ham rulman çeliği, çubuk, boru veya dövülmüş bilezik biçiminde ilk üretim aşamasına girer. ORS, 45 mm dış çapa kadar çubuk, 150 mm’ ye kadar kendi tesislerinde sıcak dövülmüş ve soğuk ovalanmış bilezik, daha büyük çaplar içinse boru veya hazır dövülmüş bilezik kullanmaktadır. Hammadde olarak çubuk ile başlayan imalatın ilk aşaması sıcak dövmedir.
 
Dövme
Sıcak dövme operasyonunda çubuk şeklindeki malzeme önce 1200ºC ye indüksiyon ile ısıtılır ve yüksek hızlı özel sıcak dövme preslerinde bilezik çapına bağlı olarak 100 ton ile 380 ton arasında kuvvet Sıcak dövme operasyonunda çubuk şeklindeki malzeme önce 1200ºC ye indüksiyon ile ısıtılır ve yüksek uygulanarak saniyede 1-2 parça şekillendirilir. Dövme bilezikler küreselleştirme tavlamasından geçirilerek yapısı homojen ve sertliği talaşlı işleme uygun hale getirilir.
 
Ovalama
Belli çaplara kadar dövülmüş ve ısıl işlem görmüş bilezikler soğuk ovalama operasyonundan geçirilerek çapta büyütülür. Bu operasyon esnasında malzeme yapısı kontrollü olarak deforme edilerek, bilezik boyunca homojen bir genleşme sağlanır ve malzeme yapısı belli bir oranda iyileştirilir.
 
Torna
İmalatın sonraki aşamasında, parça büyüklüğüne göre CNC torna tezgahları veya ardışık operasyonlara uygun düzenlenmiş hat halinde çalışan tek milli torna tezgahlarında bilezikler tornalanır.
 
Isıl işlem
Rulman çeliği için özel geliştirilmiş koruma atmosferli fırınlarda ısıl işlem yapılarak malzemenin yapısı ve sertliği, çalışma yüklerini uzun süre taşıyabilecek duruma getirilir.
 
 
Taşlama
Süperfiniş operasyonları ile bilhassa yuvarlanma yolundaki mikro pürüzlülükler alınarak taşlamadan 10 kez daha iyi yüzey pürüzlülüğü elde edilir.
 
Yıkama
Montaj yapılmadan önce rulmanın tüm ana parçaları ve aksesuarları ultra filtrasyon ünitelerine sahip yıkama makinesinde ultrasonik destekli banyolarda yıkanır ve her türlü kirlilikten arındırılır.
 
Kafes/Kapak Presleme
Rulmanların kafes, kapak ve muhafaza parçaları preslerde derin çekme sacından üretilmektedir. Preslerin kalıpları 4 veya 5 istasyonlu olup, sac besleme ve transfer düzenleri tamamen otomatiktir. Preslenen sac parçaların çapakları rotofiniş tezgahlarında temizlenmektedir. Ardından özel tezgahlarda sac kafeslere yine tam otomatik olarak perçin çakılmaktadır.
 
Montaj
Rulmanların montajı otomatik hatlarda el değmeden %100 kontrollü olarak yapılır. İç ve dış bilezikler eşleştirilip bilyalar yuvarlanma yoluna yerleştirildikten sonra kafes montajı yapılır, rulman yıkanır ve rulmanın içine gres basılarak kapakları takılır. Yine tam otomatik hatlarda rulmanların son kontrolleri ve bilhassa gürültü seviyelerinin kontrolleri %100 yapılır. Hatların son istasyonunda uygulanan konzervasyon ile rulmanların son kullanıcıya bekleme süresince çevre şartlarından etkilenmeden ulaşması sağlanır.
 
Paketleme
Üretimin son aşaması paketleme işlemidir. Paketleme işlemi, birbirinden farklı boyut ve kullanım alanları için üretilmiş rulmanların, tüketiciye en uygun şekilde ulaşmasını sağlayacak biçimde, müşteri spesifikasyonlarına ve ürün özelliklerine uygun yapılır.
 
Kalıp Takımı
ORS Mühendislik bölümü bünyesinde bulunan Kalıp Takım atölyesinde, mühendisler tarafından dizaynı hazırlanan ve üretimin ihtiyacı olan her türlü takım, mastar, aparat, yolluklar, otomasyon üniteleri ve preslerde kullanılan kalıplar üretilmektedir. Ayrıca ihtiyaç duyulduğunda özel cihaz ve ekipmanların dizaynı ve imalatı gerçekleştirilmektedir.
 
Test Ekipmanları
Hem yeni hem de mevcut dizayn rulmanlarda gelişmeleri tespit edebilmek için özel fonksiyon testleri uygulanır. ORS’nin laboratuarlarında yapılan özel fonksiyon testleri şunlardır:
 
Alternatör testleri:
Sabit devirde ve değişken devirlerde dayanıklılık testi, azami devir testi, düşük sıcaklık testi, tuzlu su testi, su püskürtme testi.
Genel test cihazında:
Gres atma, yüksek ve düşük sıcaklıklarda çalışma, lastik kapaklı rulmanlarda sürtünme, lastik kapaklarda aşınma, su sızma, basınç altında çalışma ve farklı hızlarda çalışma testleri yapılır.
 
RULMAN MALZEMELERİ VE ÖZELLİKLERİ
 
Bilezikler ve bilyalar, kesiti boyunca sertleşebilen, düşük alaşımlı, yüksek karbonlu, özel, rulman çeliğinden yapılır. DIN normunda 1.3505 – 100 Cr 6 olarak kodlandırılmıştır.
100 Cr 6‘ dan başka 100 Cr 6 alaşımları, sementasyon çelikleri ve diğer özel bazı çelikler de bilezik veya bilya üretiminde kullanılabilmektedir.
Rulman çeliğinden imal edilen normal ısıl işlem (SO) görmüş rulmanlar, 120o C ye kadar olan çalışma sıcaklıklarında ölçüsel değişikliğe uğramaz, rulman tablolarındaki yük taşıma kapasitelerini korur. Kısa süreli olarak 150o C ye kadar olan uç sıcaklıklara da müsade edilir.Ancak 120o C nin üstünde, uzun süreli çalışmalar da rulman çeliğinin mikroyapısı değişir. Mikroyapıdaki bu değişim, rulmanlarda ölçüsel değişikliğe sebep olur. Bu nedenle rulmanlar montaj için ısıtılırken sıcaklık maksimum 100o C ‘ yi geçmemelidir.Şalomayla ısıtma (alevin doğrudan rulmana teması) doğru değildir. Yağda veya özel aparatıyla (endüksiyonla) ısıtmak uygun olur.
 
Yüksek sıcaklıklarda kullanılmak üzere ısıl işlem görmüş rulmanlar vardır.Ancak bu rulmanların yük taşıma kapasiteleri, dolayısıyla ömürleri de normal ısıl işlem (SO) görmüş rulmanlardan düşüktür.
 
KAFES MALZEMELERİ
 
Kafesler, çelik ve pirinç sacdan preslenerek, masif pirinç malzemeden işlenerek veya plastik malzemeden enjeksiyonla üretilebilirler.Son dönemlerde malzemesi Polyamid 6.6 (normal veya cam yünü takviyeli) olan plastik kafesler hafif olmaları, kayma, şok absorbe edebilme özellikleri ve yüksek devirlerde daha az gürültüye sebep olmaları yüzünden birçok uygulamada tercih edilmektedir.Ayrıca, fenolik malzemeden üretilmiş kafesler de müşteri isteği veya uygulama alanı doğrultusunda kullanılabilmektedir.
 
KAPAK MALZEMELERİ
Sızdırmazlık elemanları olan rulman kapaklarında çelik sac malzeme veya NBR (Nitrile Butadien Rubber) , ACM (Akrilik) ve Viton gibi lastik esaslı malzemeler kullanılmaktadır.Lastik esaslı malzemelerin dikkate alınması gereken çalışma sıcaklıkları aşağıda verilmiştir :
NBR     : ( -25 / +100o C ) Kısa süreli çalışmalarda max 120o C ‘ ye çıkabilir.
ACM    : ( -15 / +150o C ) Kısa süreli çalışmalarda max 175o C ‘ ye çıkabilir.
VİTON : ( -30 / +200o C ) Kısa süreli çalışmalarda max 230o C ‘ ye çıkabilir.
Rulmanlı yataklarda malzeme, performans ve ömür konularında büyük rol oynar. Tekrarlanan ağır yükler, temas eden bölgelerdeki yüksek gerilmeler, sertlik, çalışma ağırlığı, aşınma, şok yükler, titreşim ve ölçüsel stabilite gibi faktörler malzeme seçimini etkiler.

Yazan : Mehmet Emin AKIN - Sayı : Mayıs - 2006 - Yayın Tarihi : 23.12.2010
Yazarın Diğer Yazıları :